Files
differential_equations/notes/notes.typ
2026-01-14 17:27:10 +03:00

367 lines
7.9 KiB
Typst
Raw Blame History

This file contains ambiguous Unicode characters
This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.
#set text(size: 1.3em)
#set math.equation(numbering: "(1)")
#align(center)[=== Однородные]
1. Если $k_1 eq.not k_2$ - действительные и различные, то #align(center)[$y eq C_1 dot e^(k_1 x) + C_2 dot e^(k_2 x)$]
2. Если $k_1 eq k_2$ - действительные и совпавшие, то #align(center)[$y eq e^(k_1 x) dot (C_1 plus C_2 x)$]
3. Если $k_(1, 2) eq alpha plus.minus beta i$ - комплексные корни, то #align(center)[$y eq e^(alpha x) dot (C_1 dot cos beta x plus C_2 dot sin beta x).$]
#align(center)[=== Неоднородные]
1. Специальный вид правой части: #align(center)[$f(x) eq P_n (x) dot e^(alpha x).$]
- Если $alpha$ не является корнем характеристического уравнения, то #align(center)[$y_"частное" eq e^(alpha x) dot Q_n (x).$]
- Если $alpha$ - корень характеристического уравнения кратности $S$ ($S in {1, 2}$), то #align(center)[$y_"частное" eq x^S dot e^(alpha x) dot Q_n (x).$]
2. Специальный вид правой части: #align(center)[$f(x) eq e^(alpha x) dot (P_n (x) dot cos beta x + Q_m (x) dot sin beta x), space.quad N eq max(n, m).$]
- Если $alpha plus.minus beta i$ не являются корнями характеристического уравнения, то #align(center)[$y_"частное" eq e^(alpha x) dot (P_N (x) dot cos beta x + Q_N (x) dot sin beta x).$]
- Если $alpha plus.minus beta i$ - корни характеристического уравнения, то #align(center)[$y_"частное" eq x dot e^(alpha x) dot (P_N (x) dot cos beta x + Q_N (x) dot sin beta x).$]
=== Метод Лагранжа (Метод вариации постоянных)
$
cases(C'_1 (x) y_1 plus C'_2 (x) y_2 eq 0, C'_1 (x) y'_1 plus C'_2 (x) y'_2 eq f(x))
$
=== Дифференциальные уравнения первого порядка, приводящиеся к однородным
$
y' eq frac(a_1 x + b_1 y + c_1, a_2 x + b_2 y + c_2)
$ <eq1>
если $c_1 eq c_2 eq 0$, то @eq1 -- однородное дифференциальное уравнение.
Пусть $c_1$ и $c_2$ не равны нулю (или одно из них)
Замена
$
x eq u + alpha, space.quad y eq v + beta,
$
где $u, v$ -- новые переменные, $alpha, beta$ -- постоянные.
$
d x eq d u, space.quad d y eq d v
$
$
frac(d v, d u) eq frac(alpha_1 (u + alpha) + b_1 (v + beta) + c_1, a_2 (u + alpha) + b_2 (v + beta) + c_2)
$
$
frac(d v, d u) eq frac(a_1 u + b_1 v + (a_1 alpha + b_1 beta + c_1), a_2 u + b_2 v + (a_2 alpha + b_2 beta + c_2))
$
$
cases(
a_1 alpha + b_1 beta + c_1 eq 0,
a_2 alpha + b_2 beta + c_2 eq 0
)
$ <sys2>
$
frac(d v, d u) eq frac(a_1 u + b_1 v, a_2 u + b_2 v)
$
Если @sys2 не имеет решений, то есть
$
mat(
a_1, b_1;
a_2, b_2;
delim: "|"
) eq a_1 b_2 - a_2 b_1 eq 0
$
$
a_1 / a_2 eq b_1 / b_2 eq k, space.quad a_1 eq k dot a_2, space.quad b_1 eq k dot b_2
$
Тогда
$
y' eq frac(a_1 x + b_1 y + c_1, a_2 x + b_2 y + c_2)
$
$
y' eq frac(k a_2 x + k b_2 y + c_1, a_2 x + b_2 y + c_2)
$
$
y' eq frac(k(a_2 x + b_2 y) + c_1, a_2 x + b_2 y + c_2)
$
Замена $a_2 x + b_2 y eq z$
$
y' eq frac(k z + c_1, z + c_2)
$
=== Метод Бернулли
$
y' + p(x) dot y eq g(x)
$
$
y' + y dot underbrace(cos x, p(x)) eq underbrace(sin x dot cos x, g(x))
$
$
y eq u dot v, " где " u eq u(x), space v eq v(x)
$
$
y eq underbrace(y / v, u) dot v eq u dot v
$
$
y' eq u' dot v + u dot v'
$
Подставим в изначальный пример
$
underbrace(u' dot v + u dot v', y') + underbrace(u dot v, y) dot cos x eq sin x cos x
$
$
u' dot v + u dot underbrace((v' + v dot cos x), eq 0) eq sin x cos x
$
$
v' + v dot cos x eq 0
$
$
integral frac(d v, v) eq - integral cos x space d x
$
$
ln |v| eq - sin x, space.quad c eq 0
$
$
v eq e^(- sin x)
$
Теперь подставим $v$
$
u' dot underbrace(e^(- sin x), v) eq sin x cos x
$
$
integral d u eq integral e^(sin x) dot sin x dot cos x dot d x
$
$
u eq sin x dot e^(sin x) - e^(sin x) + C
$
$
y eq u dot v, space.quad y eq (sin x dot e^(sin x) - e^(sin x) + C) dot e^(-sin x)
$
$
y eq sin x - 1 + C dot e^(-sin x)
$
=== Метод вариации произвольнОЙ постояннОЙ (метод Лагранжа)
$
y' + p(x) y eq g(x)
$
$
y' + p(x) y eq 0
$
$
frac(d y, d x) eq -p(x) y space.quad | dot frac(d x, y)
$
$
integral frac(d y, y) eq -integral p(x) d x
$
$
ln |y| = -integral p(x) d x + ln |C_1|
$
$
ln |y| - ln |C_1| = -integral p(x) d x
$
$
ln |y/(C_1)| eq -integral p(x) d x
$
$
|y/(C_1)| eq e^(-integral p(x) d x)
$
$
y eq plus.minus C_1 dot e^(-integral p(x) d x)
$
$
y eq C dot e^(-integral p(x) d x)
$
Полагаем $C eq C(x)$
$
y eq C(x) dot e^(-integral p(x) d x)
$
Потом можно найти $y'$ и подставить $y$ и $y'$ в изначальное уравнение и найти $C(x)$. Готовая формула выглядит вот так
$
y eq (integral g(x) dot exp(integral p(x) d x) dot d x + C) dot exp(-integral p(x) d x)
$
=== Уравнение в полных дифференциалах
$
y' eq - frac(e^x + y + sin y, e^y + x + x dot cos y)
$
$
frac(d y, d x) eq -frac(e^x + y + sin y, e^y + x + x dot cos y)
$
$
underbrace((e^x + y + sin y), P(x, y)) d x + underbrace((e^y + x + x dot cos y), Q(x, y)) dot d y eq 0
$
$
P(x, y) eq e^x + y + sin y
$
$
Q(x, y) eq e^y + x + x dot cos y
$
$
frac(partial P, partial y) eq 1 + cos y, space.quad frac(partial Q, partial x) eq 1 + cos y
$
Значит уравнение в полных дифференциалах
$
d u eq (e^x + y + sin y) d x + (e^y + x + x dot cos y) d y
$
$
d u eq frac(partial u, partial x) dot d x + frac(partial u, partial y) dot d y
$
$
frac(partial u, partial x) eq e^x + y + sin y
$
$
frac(partial u, partial y) eq e^y + x + x dot cos y
$
$
u(x, y) eq integral (e^x + y + sin y) d x eq e^x + y dot x + sin y dot x + phi(y)
$
$
frac(partial u, partial y) eq (e^x + y dot x + sin y dot x + phi(y))'_y eq x + x dot cos y + phi' (y)
$
$
x + x dot cos y + phi'(y) eq e^y + x + x cos y
$
$
phi'(y) eq e^y arrow.double integral e^y d y
$
$
phi(y) eq e^y + C
$
$
u(x, y) eq e^x + y dot x + sin y dot x + e^y + C
$
$
e^x + y dot x + sin y dot x + e^y eq C_2
$
=== Интегрирующий множитель
$
mu(x, y) - "интегрирующий множитель"
$
$
mu(x, y) dot P(x, y) d x + mu(x, y) dot Q(x, y) d y eq 0
$
$
frac(partial(mu(x, y) dot P(x, y)), partial y) eq frac(partial(mu(x, y) dot Q(x, y)), partial x)
$
$
mu eq mu(x, y), space.quad P eq P(x, y), space.quad Q eq Q(x, y)
$
$
frac(partial M, partial y) dot P + mu dot frac(partial P, partial y) eq frac(partial mu, partial x) dot Q + mu dot frac(partial Q, partial x)
$
$
frac(partial mu, partial y) dot P - frac(partial mu, partial x) dot Q eq mu dot (frac(partial Q, partial x) - frac(partial P, partial y))
$
1) Пусть $mu eq mu(x)$
$
- frac(d mu, d x) dot Q eq mu dot (frac(partial Q, partial x) - frac(partial P, partial y))
$
$
frac(d mu, mu) eq -1/Q (frac(partial Q, partial x) - frac(partial P, partial y)) dot d x
$
$
ln mu eq integral 1/Q (frac(partial P, partial y) - frac(partial Q, partial x)) dot d x
$
$
mu (x) eq exp(integral underbrace(1/Q (frac(partial P, partial y) - frac(partial Q, partial x)), eq F_1 (x)) dot d x)
$
При этом
$
1/Q (frac(partial P, partial y) - frac(partial Q, partial x)) eq F_1 (x)
$
То есть зависеть только от $x$.
2) Пусть $mu eq mu(y)$
Размышляя аналогично, получим формулу
$
mu(y) eq exp(integral underbrace(1/P (frac(partial Q, partial x) - frac(partial P, partial y)), eq F_2 (y)) d y)
$
При этом
$
1/P (frac(partial Q, partial x) - frac(partial P, partial y)) eq F_2 (y)
$
То есть зависеть только от $y$.